Category Archives: Coaching

Van NIEX naar MIEX – eerste stappen in procesbegeleiding

Hell, there are no rules here — we’re trying to accomplish something. – Thomas Edison

Ik had eens op een team laten vallen dat ik vanuit het post-graduaat Creativiteit en Innovatie een aantal brainstorms zou moeten faciliteren om ervaring op te doen. Daar gingen de collega’s van MIEX gretig op in. MIEX is een beweging die zich momenteel in de kiemfase bevindt en duidelijk alle grondstoffen en voedingsbodems bezit om snel open te bloeien tot een sterke beweging. Maar vooral nog alle richtingen uitkan.

De coördinator van MIEX gaf me twee beginvragen:
– Werk missie en visie uit
– Bedenk acties voor MIEX

De tweede vraag leende zich perfect voor een brainstorm. De eerste vraag vroeg wat meer werk en dus zette ik samen met de coördinator een proces uit gebaseerd op twee modellen, namelijk de piramide van Dilts en Bateson:

En de toolbox beleidsplanning van Socius.

Echter eerst moest NIEX nog MIEX worden en wat meer body krijgen. De eerste vraag riep niet meteen om nieuwe ideeën, eerder om een In een eerste overleg probeerde ik samen met mijn collega de vraag scherper te krijgen.

Waar zij vooral mee zat, was dat om als beweging erkend te worden, er eerst een beleidsplan geschreven moest worden. Het vormgeven van dit beleidsplan zou dan ook de rode draad kunnen worden doorheen het ontwikkelen van de nieuwe organisatie MIEX. Elke beweging heeft immers nood aan een Visie, Identiteit en Missie.

Vanuit de organisatie werd een team van geïnteresseerde, bekwame, betrokken, bevoegde en bereide personen samengesteld om hieraan mee te werken. Wat een eerste leerkans blijkt, is hier toch te streven naar meer diversiteit (en eventueel wat externen – moeilijk naar veiligheid in het prille begin merkte ik, maar best zo snel mogelijk) binnen het team.

Bij de intake kwamen mijn collega en ik erop uit dat er vooral in eerste instantie vraag was naar een gefaciliteerde uitwisseling. Iets anders dus dan de gewone brainstorms waarin we getraind worden binnen het Postgraduaat. Veel nadruk kwam daardoor in de opbouw te liggen op de inleiding.

Aangezien het om een lopend proces gaat (ondertussen een paar maanden al) is er veel aandacht gegaan naar het waarom en hoe van het proces. Alle teamleden kregen ruimte om hun motivatie en verwachtingen toe te lichten. We gingen ook dieper in op de nood aan visie en missie (en het verschil daartussen). En nadat mijn collega de focus had toegelicht, dan pas gingen we echt gezamenlijk aan de slag.

Tussen planning en uitvoering ligt natuurlijk nog een wereld van verschil. De focus zou liggen op Missie en Visie, Identiteit en Waarden.
Voorzien was:
– Inleiding (verhaaltje)
– Toelichting
– Spelregels
– Free Writing (purge)
– Storyboard (verbeeld je de toekomst)
– Luchtig gesprek (buiten per twee)
– What x thinks I do (stakeholderanalyse)
– Building Blocks (show me your values post up)
– Elevator Pitch (om alles samen te vatten)

Het inleidende verhaal gaat als volgt en komt uit Socius’ Toolbox Beleidsplanning:

Drie bouwvakkers zijn aan het werk op een werf. Een reiziger komt voorbij en vraagt: “Wat zijn jullie aan het doen?”
De eerste antwoordt verveeld: “Ik ben stenen aan het kappen, zie je dat niet?”
De reiziger loopt verder en vraag aan een tweede bouwvakker, die wat harder lijkt te werken: “Wat ben je aan het doen?”. Hij antwoordt: “Ik kap deze steen in vorm zodat hij kan gebruikt worden om een muur te bouwen.”
Ten slotte komt de reiziger bij een derde bouwvakker, die intensief en met veel zorg en precisie aan een steen staat te kappen. Hij vraagt “Wat doe je?” De man antwoordt: “Ik ben een kathedraal aan het bouwen.”
(Naar Vilma Cobos, Business Consultant, El Salvador).

Daarop volgde de toelichting van het waarom van Visie en Missie voor een startende beweging zoals MIEX.

Loesje_toekomst-met-veel-visie

Voor we begonnen met de purge op basis van free writing, lichtte ik nog even de spelregels voor een creatieve sessie toe. In dit geval voor uitstel van oordeel en je laten inspireren door anderen. Bij de free writing kregen de deelnemers de opdracht om 5 minuten onafgebroken op te schrijven wat de vraag: “wat is de centrale bestaansreden van MIEX?” bij hen opriep.
Ieder kreeg de kans om zijn of haar verhaal te delen, en de uitnodiging om zaken op te schrijven die je aanspraken in het verhaal van de anderen. Of omdat ze reeds bij jezelf naar boven gekomen waren tijdens de oefening, of omdat ze nu inspireerden. Hierin zat mijn eerste leerpunt van de dag. Dit duurt langer dan je denkt. Daarom sprong ik ineens naar ‘building blocks’. En maakten we een selectie en groepering van wat er onder Missie, Visie en Waarden viel.
Identiteit bleef deze sessie buiten beschouwing en ook al had ik mijn planning niet kunnen afwerken, toch was aan de vraag van de opdrachtgever (een gefaciliteerde uitwisseling) voldaan.

Twee verdiepingspunten voor mezelf na deze sessie zijn tempo en focus bewaken, en uiteraard groeien in het begeleiden van dit soort processen. Misschien hoef ik daarbij ook niet te ambitieus te zijn in mijn planning.
Ik heb ook ervaren hoe moeilijk het is om afstand te bewaren van een thema dat je zelf interessant vindt én goed kent…

In de tweede sessie heb ik het belang van een concrete startvraag geleerd en ook ondervonden hoe moeilijk het kan zijn dit scherp te krijgen met de opdrachtgever.
Om het concreter te maken probeerde ik via een abstractieladder (why?how?) af te dalen en het geheel concreter te maken. Dit bracht echter weinig zoden aan de dijk.

Design the Box

Via een ontwerpuitdaging (ontwerp de doos), kwamen we vervolgens wel tot twee mooie metaforen wat MIEX zou kunnen zijn en hoe dit reflecteerde op de identiteit die ze naar voren willen schuiven. Door uit twee elevator pitches de kernwoorden te halen en samen te brengen, kwamen we tot een iets concretere aanzet. Op naar de volgende stap in het proces. Naar mijn aanvoelen is dit: de straat op en user-insights opdoen!

Advertisements

Over Marshmallow en Values bij Ja!Wadden 2/2

Leef vanuit je verbeelding, niet vanuit je geschiedenis – Stephen R. Covey

Na de uitgebreide schets van onze geschiedenis is het belangrijk om ook die verbeelding te stimuleren.

Ik ben ervan overtuigd dat verbeelding de kern is om leuke zaken te bereiken in het leven, en dit ook binnen Ja!Wadden. Het gaat niet louter om weten ‘wat is’, maar om zoeken en denken in ‘wat kan zijn’ vanuit een positieve focus. Ik verwijs even naar de headline van deze blog:

Imagination is more important than knowledge [for knowledge is limited, whereas imagination encircles the world] – A. Einstein.

Dat zou het vertrekpunt worden voor de vorming… Daarbij zou ik onze animatoren actief (met elkaar) aan de slag laten gaan. Om zo al zeker en vast de ervaring sterker te maken, dan wanneer ik louter een theoretisch kader aan zou bieden. Daarbij hoopte ik zo ook een deel tegemoet te komen aan de vraag rond het teamaspect.

De kracht van ervaringsleren en zich in het standpunt van een ander te moeten verplaatsen, heb ik (zelf) al in het verleden kunnen ondervinden. Rollenspelen vind ik echter vaak niet voldoende. Dus iets wat hen dicht bij zichzelf zou brengen was ook nodig als oefening… De uitdaging hierin zat hem ook in het evenwicht tussen zelf ervaren, en tegelijk breken uit de eigen vooronderstellingen en het eigen referentiekader. Centraal stond: ervaren wat een situatie in de eerste plaats met jezelf doet en je van daaruit in het standpunt van de ander kunnen inleven (in dit geval: het ‘lastige’ kind).

Daarom ging ik te rade bij mijn fantastisch coole vriendin Katrien Sel, orthopedagoge op OOBC De Nieuwe Vaart. Voor wat kritische kanttekeningen en inspiratie. Zij ging zelf enkele jaren geleden mee als monitor en is ervaren in het omgaan (en vooral kalm blijven) in moeilijke situaties tussen kinderen, volwassenen en de twee samen.
Check ook zeker haar boek: De Pauzeknop (LannooCampus) over Time-Out project De Kruiskenshoeve in Sint-Laureins. Inclusief prachtig dankwoord.

Tot slot wou ik ook nagaan hoe het zat binnen de ploeg met een aantal waarden en normen. Hiervoor vond ik inspiratie in mijn favoriete werkvormenboek van Dave Gray, Sunni Brown en James Macanufo: Gamestorming, Spellen voor vernieuwers en veranderaars. Zonder aandelen te hebben wil ook zeker iedereen aanraden een kijkje te nemen op hun hun website en app.

Dan de opbouw van de vorming. Als je met een groep van 15 personen op weekend bent, dan biedt dit al kansen om vroeger op de dag met de vorming te beginnen, zonder dat mensen er erg in hebben. Dit is ook wel nodig. Gedurende de voormiddag vertelde ik aan een aantal mensen exact hetzelfde verhaal en vroeg hen later om dit na te vertellen. De verschillen die op de navertellingen zaten gingen van erg klein tot enorm. Later zou ik hier nog op terugkomen.

Om de namiddag te starten had ik 3 tafels klaargezet met telkens 4 stoelen errond.
Enkele flappen aan de muur. Een kant om te noteren, een andere om de ‘score’ bij te houden. Zeker bij de eerste opdracht zou ik wat op het competitiegevoel spelen.
De deelnemers namen plaats aan de tafels en verdeelden zich zo spontaan in 3 groepen. Dan vroeg ik hen onder de stoel te kijken, waarna ze op basis van de speelkaarten die eronder hingen herverdeeld werden. De eerste opdracht die ze kregen was de Marshmallow Challenge.

Deze uitdaging wordt veel in bedrijfscontexten toegepast, om teams op een eenvoudige manier zaken te leren en doen ervaren rond samenwerken, communiceren, creativiteit en iteratief, experimenterend te werken. Op 18 minuten moet een team van 4 personen een zo hoog mogelijke toren bouwen bestaand uit 20 ongekookte spaghettis, 1 meter plakband, 1 meter touw en een marshmallow (komt aan de top). Ik wou hiermee het belang van veiligheid en vertrouwen in een groep belichten, maar ik was mijn ‘mol’-kaartjes vergeten. Voorbereiding, voorbereiding, voorbereiding, …

Na een kort reflectiemoment waarbij vooral zaken als ‘leiden en volgen’, impliciete rolverdelingen en aandacht voor elkaar aan bod kwamen, gingen we over op een aantal rollenspelen met focus op beleving en inleving in het ‘lastige kind’ en de ‘lastige animator’. Tijd om te doen wat we anders op kamp ook vaak doen, buiten spelen!

Nu, ik geloof in se niet in lastige kinderen, wel in lastige situaties. Opmerkelijk is ook dat animatoren dit erkennen, maar sneller als het tussen peers is. ALs in relatie tot de kinderen is speelt er nog steeds een gevoel, dat kinderen vanzelfsprekend respect voor elkaar en voor animatoren hebben. Dit kwam spontaan naar voren uit de nabesprekingen van de rollenspelen.
Enkele deelnemers kregen een korte briefing hoe zich in te leven in de rol van animator of kind. De focus in de nabespreking lag, in tegenstelling tot anders, niet in de eerste plaats op hoe iemand de situatie wel of niet had aangepakt. De focus lag steeds eerst op de beleving van het ‘lastige’ kind of de ‘lastige’ animator. Telkens was er een reden voor zijn of haar gedrag. En door in te zoomen op wat het met je doet om in bepaalde situaties te komen, kwam de groep tot zeer sterke reflecties.

Een ander interessant gegeven was dat wanneer tijdens een van de rollenspelen (gebaseerd op 3 Leiderschapsstijlen, met dank aan Uit de Marge), spontaan bij de animatoren naar boven kwam dat ze een leiderschapsstijl opgelegd kregen die totaal niet bij hen paste. Dit had ik nooit kunnen plannen, want het spontane gegeven van 3 personen die zich vrijwillig opgeven en dan nog eens gedekt een rol toegeschoven krijgen had ik niet voorzien. Ik was dus aangenaam verrast door deze kans om het over diversiteit in teams te kunnen hebben, persoonlijke leiderschapsstijlen en over het belang van elkaars over sterktes en zwaktes te kennen, om hiermee aan de slag te kunnen. Dat dit dan nog eens vanuit de beleving van de deelnemers zelf vertrok, maakte het des te sterker.

Terug naar binnen dan. Paarsgewijs mochten de een van de animatoren de andere ondervragen over zijn of haar ontbijt. Daarna werd dit plenair besproken.
“En vertel eens?”
– “Euhm, ja ze heeft dus vanochtend ontbeten… Het was lekker… Ze heeft… cornflakes gegeten.”
“Okee, merci. Nog vragen?”
Geen vragen, enkel een opmerking van de partner: “Ik vond het eigenlijk niet lekker, want voelde me niet zo goed. Ik heb ook geen cornflakes gegeten…”

Een gesprek rond het belang van luisteren en samen een verhaal creëren volgde hierop. We gingen dieper in op lastige situaties op kamp, waarbij het belang van communicatie erg benadrukt werd door de groep. Ik gaf hen de opdracht te wisselen en nu proberen een tijdslijn op te stellen van start van het ontbijt tot einde. Alsof het een film is die je voor je ziet. Het tweede verhaal over het ontbijt was gedetailleerder en correcter. De transfer naar moeilijke situaties maken verliep vlotter dan gedacht. Vanuit mijn opleiding ben ikzelf ook lichtelijk vertrouwd met LSCI, iets waar Katrien me ook van aanraadde dit nog eens na te lijken.

Op de flap zette ik kort even een conflictopbouw uit. Allereerst gingen we in op hoe het belangrijk is van aandachtig te zijn voor zaken die kunnen opbouwen tot een uitbarsting, en hoe daar aandacht aan besteden al werk kan besparen later. De groep kwam ook met voorbeelden hoe de context, omgeving, het moment van de dag, … daar allemaal toe kan bijdragen. Dit plaatste de lastige persoon al in een ruimer geheel. Vervolgens gingen we nog verder in op hoe de tijdslijn dan in te zetten, indien er wel een conflict ontstaan is, en hoe daar positief mee aan de slag te gaan op kamp. Zonder er een opvoedingskamp van te maken (in tegendeel zelfs).

Voor dat laatste vond ik het nog belangrijk om met de groep aan de slag te gaan rond wat voor hen centrale waarden zijn binnen onze vereniging en kampen. Dus na een hele namiddag al het perspectief van de andere ingenomen te hebben, mochten ze nu eerst in hun groepje aan de slag rond wat voor hen centraal staat en essentieel is in hun droomkamp. Via de methodiek van ‘show me your values‘, een ideale tool om aan het begin van een samenwerking of overleg de kaarten alvast wat meer open op tafel te krijgen.
Dit werd plenair gedeeld en op flap gebracht. Na afloop werd nog eens afgetoetst of iedereen zich kon vinden in wat er centraal stond (hetzelfde werd gedaan bij hoofdleiding en bestuursleden die op dat moment niet aanwezig waren). Dit voorlopig resultaat vormt het startpunt voor ons Visie en Missie-overleg komende zaterdag:

Untitled-2

Afsluiten deden we met een pannenkoek en een tweede poging van de Marshmallow Challenge:
2014-03-15 17.31.38-1

2014-03-15 17.31.33

2014-03-15 17.31.25

Leonardo, Donatello, Raphael & …

“The greater danger for most of us lies not in setting our aim too high and falling short; but in setting our aim too low, and achieving our mark.”
― Michelangelo

Hoewel de titel misschien iets anders doet vermoeden, is deze uitspraak niet van een of andere groene jongen met een oranje blinddoek. En toch, cowabunga dudes! In deze post wil ik het kort even hebben over bovenstaande uitspraak en mijn aims voor de komende maanden. Vervolgens, zoals gezegd aan het einde van de vorige post: LEGO Serious Play! Tot slot, EW32 Special Edition GameLab.

Deze blog zag het licht als deel van mijn portfolio voor het Postgraduaat Creativiteit en Innovatie. De beoordeling op het portfolio is deze week binnengekomen. En ik vond enige nederigheid wel op zijn plaats toen ik de feedback las. In enkele korte zinnetjes werd geschetst dat ik het goed gedaan had, en dat er nieuwsgierig vooruit gekeken wordt naar de toekomst.
Die toekomst weer he… Nu, ik heb hier al eerder iets over comfortzones geschreven. Daarom ga ik het mooie tekeningetje niet hernemen, maar ik ga me wel voornemen om vanuit m’n comfortzone (schrijvend achter mijn laptop) toch wat meer op te schuiven richting stretch en wat van die creatieve prikkels ook in de praktijk te brengen. Niet alleen in kansen op het werk, zoals brainstorms voor een nieuwe organisatie begeleiden, maar ook daarbuiten. Ik zal eens kijken wat die parachutesprong kost… En wat ik uit de Creativity Class kan halen (het goede nieuws kwam eerder deze week).

Maar goed, to business: LEGO Serious Play.
Serious Play was vroeger enkel beschikbaar als beschermde (en dure) methodiek voor het faciliteren van team- en organisatieontwikkelingsprocessen, alsook in een gelijkaardige vorm om in te zetten in het onderwijs. De methodiek doet beroep op verbeeldingskracht, metaforen en verhalen. Maar ook op het tastbare en visuele van LEGO-bouwsels. Hiermee wordt individueel begonnen en opgebouwd naar een groeps-bouwwerk met regelmatige intermezzos van groepsdiscussie.

Tijdens onze laatste Postgraduaatles kregen we een inleiding op deze methodiek. Even kreeg de lesgever bijna een hartstilstand toen ze dacht dat ik een blokje met mijn tanden in tweeën wou breken… Een vooronderstelling waar ik zelf even niet goed van was, misschien zelfs nog steeds niet ben. Ik wou gewoon een zakje waarin verse blokjes zaten met mijn tanden. Volgende keer toch maar een mes mee naar de les (benieuwd of de veiligheidsdiensten me dinsdag zullen opwachten na dit statement).

Soit, de sessie begon zeer laagdrempelig met een individuele opdracht, gelijkaardig aan de marshmallow challenge: bouw een zo hoog mogelijke toren (iedereen heeft dezelfde blokjes) en zet bovenaan je minifig. Ik ga er eerlijk in zijn, ik voelde een beetje druk om mijn eer als openlijk LEGO-liefhebber te verdedigen. Dat is me dan ook gelukt, al was het bijzonder nipt. Jammer genoeg ben ik een foto vergeten nemen van mijn toren… En ook van mijn eend (beginopdrachten).

Vervolgens werd ons gevraagd hoe we creatief zijn binnen onze organisatie, met onderstaande als resultaat:
PingPong
In het midden zien jullie 2 collega’s pingpongen. Voorlopig is het nog figuurlijk (in de zin van ideeën en gedachten uitwisselen. Immers: where do good ideas come from?), maar ik heb m’n mini-tafeltennis set al klaargelegd.

Spiegel
Doordat ik nieuw ben op het werk, voel ik mezelf ook een soort van spiegel voor de organisatie en de collega’s. Ik stel (domme) vragen en zaken in vraag, net omdat ik nieuw ben. Kwestie van dit niet af te leren.

Motor
VONX werkt op dit moment wel als motor voor mijn creativiteit en een stimulans voor mijn ondernemerschap. Het is een drijfveer en stuwt me voort, daagt me uit, biedt kansen en verwacht dat ik doorga.

Valkuil
Dat brengt me ineens bij de valkuilen. Zowel bij mezelf als binnen de nieuwe organisatie. Een van de vrijwilligers zei me dat ik in de storm van een fusieproces zou terechtkomen. En er zit wel een zekere vorm van waarheid in. Hoewel het VONX-schip uit stevig houtsoorten gesneden en samengesteld is, zijn er zeker nog klippen, winden, en stromen te trotseren. Daar zit ook voor mij een valkuil. Ik ga daar graag in mee en zie uitdagingen en kansen. Kwestie van mezelf niet voorbij te lopen. Mijn uitdaging is en blijft dus zelfzorg (met als valkuil zelfopoffering).

Een bijkomende vraag was:
“Wat heb je nog nodig om creativiteit in te zetten? Wat zou je nog willen kunnen?
Zowel voor mezelf als voor het schip zijn een aantal bruggen en hefbomen over de valkuilen heen welkom. Of we diepen zo’n kuil uit tot een nieuwe bron:

Hefbomen

Voor mezelf gaat het vooral om een nieuwe bril. Zowel naar mijn uitdaging als mijn valkuil toe. Daar ben ik aan aan het werken en als ik spreek over hoog mikken, dan is dit er zeker eentje.

[ew32] organiseerde een Special Edition Game Lab op donderdag. Dankzij de flexibiliteit bij VONX kon ik wat schuiven in mijn agenda (wat ook goed uitkwam om een aantal zaken in het begin van de week af te werken), en kon ik deelnemen aan deze speciale dag. [ew32] ontwikkelt Serious Urban Games rond maatschappelijk relevante thema’s. Voornamelijk voor, en in co-creatie met, jongeren uit maatschappelijk kwetsbare doelgroepen. Momenteel hebben ze een project lopen met steun van EFS genaamd #WORK. Hiervoor zijn er al verschillende learning en game labs gepasseerd samen met jongeren en consulenten van VDAB. Het werk dat daar reeds gebeurd is, konden wij verder uitdiepen in 4 verschillende workshops waarin we rond verschillende deelaspecten van een Serious Urban Game werkten. #WORK wordt verwacht in 2015, net als het nieuwe project samen met Google Belgium, Stad Brugge en BuSO: Sharing is Caring. Intussen is het natuurlijk nog mogelijk om No Credit, Game Over! nog te boeken voor in het voor- en najaar. Zo kan ik het ook nog eens komen begeleiden 🙂

Coming up next: Murder@KONEKT?

OEN

Ik werd vandaag zowaar een oen genoemd!

De aanleiding is een coachingstraject rond inspraak en participatie van personen met een verstandelijke beperking dat ik recent opgestart heb. Boeiend toch wel. Daar kreeg ik van een van de deelnemers de feedback dat door mijn open houding het veel eenvoudiger was om ook open te zijn…

Toen ik vandaag gevraagd werd, vanuit Waarderend Onderzoekende houding, naar wat ik dan juist gedaan had, moest ik het antwoord schuldig blijven… Blijkbaar zit er toch iets in de theorie van Luk De Wulf dat talent iets is wat vooral anderen zien. OEN, Open, Eerlijk en Nieuwsgierig… ‘Rustig’ voegde mijn AI-partner er nog aan toe. ‘EONR’ dus eigenlijk voor de volledigheid.

Wat ik moest toegeven dat ik inderdaad de eerste keer volledig in mijn comfort-zone zit. Nu is de opdracht nog iets te doen de volgende sessies. Iets waarvan de uitkomst nog volledig open is… Spannend, maar ook boeiend. Immers, als de uitkomst al vast zou liggen, dan zou het hele gedoe van trajectbegeleiding eigenlijk overbodig zijn. Gelukkig dus maar 🙂
Maar toch iets waarbij ik voel, dat theorie en praktijk nog ver uit elkaar liggen en dat ik langzaam maar zeker opschuif in mijn stretch.

Comfort Stretch Panic Model

Vandaag trouwens ook voor de eerste keer echt de kans om een aantal postgraduaat-zaken in te zetten. Smaakt naar meer!